Ik had het vermoed. Ik voel het bijna wanneer een meesterwerk op me afkomt. Ik heb gelijk gekregen. Er zijn weinig cd’s die bij een eerste luisterbeurt onmiddellijk zo met je aan de haal gaan als de nieuwe cd van de Franse minnestreel Jean-Louis Murat. Een eerste blik op de hoes, de beginklanken van
‘La légende dorée’ en je weet meteen dat je goed zit voor iets meer dan een half uur en dat je hier met een kanjer van formaat te maken hebt. Oh, je zult hem misschien niet op de radio horen, daarvoor is hij gewoon té goed, maar
‘Tristan' werkt bijna verslavend en doet verlangen naar meer.
“De crisis van de muziekindustrie verplicht ons om op een andere manier te denken", verklapt Murat op zijn website.
“Ons beroep verandert. Ik verander. Ik wou opnieuw beginnen. ‘Tristan’ is voor mij een nieuwe start.” Een nieuw begin, inderdaad! In absolute schoonheid bijna. De zanger uit de Auvergne, die ons vroeger reeds meesterwerkjes als
‘Dolorès’,
‘Mustango’,
‘Lilith’ en
‘Taormina’ schonk, geeft zijn Franse confraters hier het nakijken met een sober maar toch complex album, dat deels teruggrijpt naar de Middeleeuwen en losweg gebaseerd is op de lotgevallen van het legendarische duo Tristan en Isolde. Te noteren valt dat Murat de cd volledig in zijn ééntje opnam in zijn studios in de Auvergne, uitsluitend bijgestaan door zijn trouwe compaan Ayméric Létoquart. Er kwamen verder geen medemuzikanten aan te pas.
De muzikale rijkdom van het verfijnde schijfje doet nochtans anders vermoeden. De teksten zijn haast poëtisch en hoofs en staan haaks op de tijdsgeest. Elke melodie haakt zich meteen in je hoofd. Het algemene thema van de cd is dus het tragische lot en de onmogelijke liefde van een stel middeleeuwse geliefden, die elkaar niet kunnen bereiken, tenzij in de dood. Maar de cd biedt veel meer dan dat. Het noodlottige verhaal van de Keltische Romeo en Julia, nl.Tristan en Iseult, zoals ze in de Franse roman uit de twaalfde eeuw heten, is niet meer dan een aanleiding en een rode draad waarrond Murat zijn songs weeft. Je kunt onmogelijk zeggen:
‘dit nummer of dat nummer is beter dan het andere’. Ze zijn gewoon allemaal even goed.
Luister maar eens naar het fraai staaltje woordkunst van
‘La légende dorée’, dat gedragen wordt door een middeleeuwse pavane:
‘arrogante femelle/paradis de ces jours/intrigante mortelle/qui m’appelle à la tour/en légende dorée/j’emprisonne le chant/qui prie mon muscle doux/de lui faire un enfant’. Wee degene die geen Frans kan! Dit loont echt de moeite. Wie dacht dat het bij dit ene hoogtepunt zou blijven, is er meteen aan voor de moeite. Mijn mond viel open van verbazing toen ik de zachte, onaardse klanken van
‘L’amour en fuite’ voor het eerst hoorde:
‘on aime cogner sans suite/à la porte du bonheur/on engage la poursuite/on prend le chemin du coeur/personne ce soir au gîte/on rappelle l’ascenseur/l’amour est toujours en fuite’. Dit kleeft aan je! Dit is zo goed, zowel lyrisch als muzikaal. Dit hoort niet eens thuis in deze tijd. Dit is van een schoonheid die je nergens meer vindt.
Ah, ik herhaal mezelf misschien maar ik zag Jean-Louis Murat ooit tijdens een geregistreerd optreden in de Brusselse Ancienne Belgique voor zijn tournee
‘Muragostang’. Weinig zangers kunnen zoveel intensiteit leggen in hun eenvoudige maar pakkende woorden. In blauw licht gehuld gaf de meester een beklijvend concert met alleen maar een akoestische gitaar. Doe het hem maar eens na! De heftigheid van de zielenroerselen in
‘Mousse Noir’ deed me denken aan dat fameuze optreden. Het is ongetwijfeld een nieuw hoogtepunt in zijn oeuvre:
‘quand se mêlent sourires aux pleurs/au verger règne ton odeur/tendre nonne/nonne aux seins gonflés/ma merveille/ma tant aimée’. Het is die mix van bitterheid en liefde die Murat zo goed maakt. Zeg nu zelf, Claus kan hier een punt aan zuigen en had dit echt niet beter kunnen verzinnen.
In het zeldzaam opgewekte
‘Chante bonheur’, dat op de tonen van kinderstemmen drijft, kijkt hij terug op onschuldige kinderjaren. Bijna alle nummers van de korte cd handelen over een ongelukkige liefde en over hartbreuk.
‘Tel est pris’ is de single die aan de cd voorafging:
‘demeure close/tombe grêle à tes tétines/cruelle chose/au pressoir/cruelle fille/tu m’as donc fait si insensé si furieux/vaine crévasse que j’en insulte/les cieux’. Proef de woorden en u zult begrijpen. Van liefde komt ongeluk. Uit de liefdesklacht
‘Dame Souveraine’:
‘tout me porte à aimer/tel est mon destin/tout me mène à son gré/de lait et de vin/allant si démuni/en peine endurée/tout se vantent d’aimer/moi seul le sait//où est-tu amour’.
Ik eindig met de gevleugelde aan Ronsard refererende woorden van het allerlaatste nummer van het album: ‘
ma cyprine céleste/près du cercueil que devient la beauté?/vous périrez ma chère/peut-être même/m’entendrez-vous chanter’. (uit
‘Marlène’). Jean-Louis Murat is een grote meneer.
‘Tristan’ is in zijn kleinheid en fijnheid een groots album. Zo zouden er meer moeten verschijnen. Met twee (Bashung en Murat) in minder dan één week tijd zijn we echter ook al ruimschoots tevreden. Het kruim van de Franse chansonniers zal ons in elk geval weer voor een tijdje zoet houden.
‘Tristan’ van Jean-Louis Murat verscheen op het label V2.
uit:
'De vergulde legende volgens Murat', nu te lezen op
